ជីវិតរបស់មនុស្សគ្រប់រូប គឺជារង្វង់មូលដ៏ធំមួយដែលវិលជុំឥតឈប់ឈរ ដោយឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសំខាន់ៗទាំងបួនដែលតែងតែចោទជាសំណួរដ៏មានអត្ថន័យបំផុត៖ រៀន រក រីករាយ និង រុះរោយ។ ដំណាក់កាលនីមួយៗបានបង្កប់នូវមេរៀន សេចក្តីប្រាថ្នា និងការពិតដែលមិនអាចគេចផុតបាន។
១. ដំណាក់កាល "រៀន" (The Learning Phase)
ដំណាក់កាលដំបូងនៃជីវិត គឺផ្តោតលើការ "រៀន"។ ចាប់ពីកំណើតរហូតដល់វ័យជំទង់ និងយុវវ័យ មនុស្សបានចំណាយពេលយ៉ាងច្រើនដើម្បីស្រូបយកចំណេះដឹង និងជំនាញពីគ្រួសារ សាលារៀន និងបរិស្ថានជុំវិញ។ នេះគឺជាពេលវេលាដែលគ្រឹះនៃបុគ្គលិកលក្ខណៈ ផ្នត់គំនិត និងសមត្ថភាពត្រូវបានកសាងឡើង។ ការរៀនមិនត្រឹមតែសំដៅលើចំណេះដឹងក្នុងសៀវភៅប៉ុណ្ណោះទេ តែវារួមបញ្ចូលទាំងការរៀនពីរបៀបរស់នៅ រៀនពីសីលធម៌ និងការកសាងទស្សនៈសម្រាប់ដំណើរជីវិតទៅមុខ។ ដំណាក់កាលនេះជាការវិនិយោគដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់អនាគត។
២. ដំណាក់កាល "រក" (The Earning Phase)
បន្ទាប់ពីទទួលបានចំណេះដឹង និងជំនាញគ្រប់គ្រាន់ ជីវិតក៏ឈានចូលដល់ដំណាក់កាល "រក"។ នេះគឺជាពេលវេលាដែលមនុស្សម្នាក់ៗចាប់ផ្តើមប្រឡូកក្នុងការងារ ឬអាជីវកម្ម ដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណូល ចិញ្ចឹមជីវិត និងកសាងទ្រព្យសម្បត្តិ។ ដំណាក់កាល "រក" គឺជាសម័យកាលដ៏មមាញឹកនិងពោរពេញដោយការតស៊ូប្រកួតប្រជែង។ មនុស្សខិតខំធ្វើការដើម្បីសម្រេចក្តីស្រមៃ ផ្តល់ភាពកក់ក្តៅដល់ក្រុមគ្រួសារ និងសម្រេចបាននូវភាពជោគជ័យក្នុងអាជីព។ ភាពនឿយហត់ និងសម្ពាធការងារច្រើនតែកើតមាន ប៉ុន្តែវាត្រូវបានដោះដូរដោយក្តីសង្ឃឹម និងផ្លែផ្កានៃការខិតខំ។
៣. ដំណាក់កាល "រីករាយ" (The Enjoyment Phase)
នៅពេលដែលការខិតខំ "រក" បានដល់ចំណុចមួយដែលជីវិតមានលំនឹង មនុស្សចាប់ផ្តើមផ្តោតលើការ "រីករាយ"។ ដំណាក់កាលនេះមិនមែនសំដៅលើការចាយវាយខ្ជះខ្ជាយនោះទេ តែវាគឺជាការប្រើប្រាស់ពេលវេលា និងធនធានដែលរកបានដោយលំបាក ដើម្បីបំពេញចិត្តខ្លួនឯង គ្រួសារ និងចែករំលែកសេចក្តីសុខទៅអ្នកដទៃ។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងការចំណាយពេលជាមួយក្រុមគ្រួសារ ធ្វើដំណើរលេងកម្សាន្ត ការចូលរួមសកម្មភាពសង្គម ឬការរស់នៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តដែលខកខានកាលពីវ័យក្មេង។ ការ "រីករាយ" នេះគឺជាផ្លែផ្កាចុងក្រោយនៃដំណើរជីវិតដ៏វែងអន្លាយ ដែលផ្តល់នូវភាពស្ងប់សុខផ្លូវចិត្ត និងអត្ថន័យនៃការរស់នៅ។
៤. ដំណាក់កាល "រុះរោយ" (The Decline Phase)
មិនថាជីវិតមានភាពរុងរឿងយ៉ាងណានោះទេ ដំណាក់កាលចុងក្រោយដែលជៀសមិនផុត គឺការ "រុះរោយ"។ វ័យកាន់តែចាស់ទៅ រាងកាយ ចំណេះដឹង និងកម្លាំងក៏ចាប់ផ្តើមថយចុះ។ ការរុះរោយនេះមិនមែនត្រឹមតែជាការថមថយកម្លាំងកាយប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏ជាការត្រៀមលក្ខណៈផ្លូវចិត្តដើម្បីទទួលយកការពិតនៃភាពចាស់ជរា និងការបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់។ ទោះបីជាដំណាក់កាលនេះស្តាប់ទៅហាក់ដូចជាទុក្ខសោកក៏ដោយ ក៏វាជាពេលវេលាដែលមនុស្សមានឱកាសបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតទាំងមូល ផ្តល់ដំបូន្មានដល់កូនចៅ និងស្វែងរកសន្តិភាពផ្លូវចិត្តចុងក្រោយ។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
វដ្តជីវិត "រៀន រក រីករាយ រុះរោយ" នេះគឺជាការពិតធម្មជាតិដែលមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវឆ្លងកាត់។ អត្ថន័យពិតនៃជីវិតមិនមែនស្ថិតនៅលើថាតើយើង "រក" បានប៉ុណ្ណានោះទេ តែវាស្ថិតនៅលើថាតើយើង "រៀន" បានអ្វីខ្លះពីការរកនោះ និងថាតើយើង "រីករាយ" បែបណាជាមួយពេលវេលាដែលនៅសេសសល់ មុនពេលឈានដល់ដំណាក់កាល "រុះរោយ"។ ជីវិតគឺជាតុល្យភាពរវាងការខិតខំ និងការទទួលយកភាពស្ងប់សុខ ដែលជាបទពិសោធន៍ដ៏មានតម្លៃបំផុតសម្រាប់មនុស្សជាតិ។
