តើអ្នកធ្លាប់មានអារម្មណ៍ហត់នឿយនឹងការប្រកែកយកត្រូវ ដើម្បីតែចង់ឈ្នះចិត្តគេដែរឬទេ? មនុស្សយើងម្នាក់ៗតែងមាន "មានះ" ឬអស្មិមានៈ (ការប្រកាន់ខ្លួន) ដែលធ្វើឱ្យយើងចង់ឱ្យអ្នកដទៃទទួលស្គាល់ថាខ្លួនយើងត្រឹមត្រូវ ខ្លួនយើងពូកែ និងខ្លួនយើងជានិច្ច។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងទ្រឹស្ដីពុទ្ធសាសនា ការឈ្នះបែបនេះមិនមែនជាជ័យជម្នះពិតប្រាកដនោះទេ។
១. "ជ័យជម្នះដែលបង្កើតសត្រូវ"
តាមពុទ្ធដីកាព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់ថា៖ "ជយំ វេរំ បសវតិ" (ការឈ្នះតែងបង្កើតពៀរ/សត្រូវ)។
នៅពេលយើងព្យាយាមជាន់ឈ្លីហេតុផលអ្នកដទៃ ដើម្បីលើកតម្កើងអារម្មណ៍ខ្លួនឯងឱ្យមើលទៅ "ត្រូវ" យើងប្រហែលជាឈ្នះដោយសម្តី ប៉ុន្តែយើងនឹងចាញ់នូវ "ទឹកចិត្ត" របស់គេ។ ការឈ្នះដែលធ្វើឱ្យគេឈឺចាប់ គឺជាការសន្សំសត្រូវដែលមើលមិនឃើញ។
២. ការលះបង់ "អត្តា" (Ego)
ជីវិតដែលរស់នៅដោយយកអារម្មណ៍ខ្លួនឯងជាធំ គឺដូចជាការដើរក្នុងរង្វង់ខ្មៅងងឹត។ នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ការយល់ថាមាន "តួខ្លួន" (អត្តា) ដែលត្រូវតែអស្ចារ្យជាងគេ គឺជាចំណងនៃទុក្ខ។
ធ្វើជាមនុស្សមានហេតុផល៖ មិនមែនមានន័យថាត្រូវតែឈ្នះគ្រប់ការសន្ទនានោះទេ។
ការស្ងប់ស្ងាត់៖ ជួនកាលភាពស្ងៀមស្ងាត់មិនមែនមានន័យថាយើងចាញ់ទេ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញពីភាពចាស់ទុំនៃផ្លូវចិត្តដែលមិនចង់បង្កើតជម្លោះឥតប្រយោជន៍។
៣. តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីរស់នៅដោយមិនបាច់ចង់ឈ្នះចាញ់?
ការរស់នៅដោយសុខសាន្ត មិនមែនស្ថិតលើការបង្ខំឱ្យអ្នកដទៃយល់ស្របតាមចិត្តយើងគ្រប់យ៉ាងនោះទេ ប៉ុន្តែគឺស្ថិតលើ៖
ការយល់ដឹងពី "ខន្តី"៖ ការអត់ធន់ចំពោះអារម្មណ៍ពុះកញ្ជ្រោលដែលចង់តបត។
មេត្តាធម៌៖ សាកល្បងឈរក្នុងចំណុចរបស់អ្នកដទៃ ដើម្បីយល់ពីហេតុផលរបស់គេ។
ការចេះ "ដាក់ចុះ"៖ នៅពេលយើងដាក់អារម្មណ៍ចង់ឈ្នះចុះ យើងនឹងមានអារម្មណ៍ថាធូរស្រាលភ្លាមៗ។
"ការឈ្នះអ្នកដទៃរាប់ពាន់ដង មិនស្មើនឹងការឈ្នះចិត្តខ្លួនឯងតែម្ដងនោះទេ"។ នេះគឺជាជ័យជម្នះដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុត (អត្តនោ ជយំ សេយ្យោ)។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ជីវិតខ្លីណាស់! កុំចំណាយពេលដ៏មានតម្លៃរបស់អ្នក ត្រឹមតែដើម្បីទាមទារភាពត្រឹមត្រូវឱ្យអារម្មណ៍ខ្លួនឯង។ ការចេះអោនលំទោន ការយល់យោគ និងការលះបង់ការចង់ឈ្នះចាញ់ នឹងធ្វើឱ្យជីវិតអ្នកពោរពេញដោយមិត្តភាព និងសេចក្តីសុខដែលចេញពីខាងក្នុងពិតប្រាកដ។
ចងចាំថា៖ មនុស្សដែល "ត្រូវ" បំផុត គឺមនុស្សដែលដឹងថាពេលណាគួរ "ឈប់" ដើម្បីរក្សាសុភមង្គល។
